Masterclass Online – zbuduj swoje szkolenie od A do Z – DOŁĄCZ

Dwie prawdy i jedno kłamstwo: zasady, przykłady zdań i omówienie na szkoleniu

Dwie prawdy i kłamstwo, ćwiczenie integracyjne

Znasz ten obrazek, prawda? Trener rzuca na start: „To teraz dwie prawdy i jedno kłamstwo!”, grupa się śmieje, kartki idą w ruch… a po chwili ktoś odczytuje: „W zeszłym roku leżałam w szpitalu”. Cisza. Nikt nie wie, czy wypada zgadywać.

Zatem jak poprowadzić to ćwiczenie, żeby rozgrzało grupę, a nie zamieniło się w przesłuchanie? Pokażemy Ci zasady, gotowe przykłady zdań i pytania do omówienia.

Na czym polega ćwiczenie „dwie prawdy i jedno kłamstwo”?

Dwie prawdy i jedno kłamstwo to ćwiczenie integracyjne, w którym każdy uczestnik przedstawia trzy krótkie zdania o sobie: dwa prawdziwe i jedno zmyślone. Grupa zadaje pytania, na które można odpowiedzieć tylko „tak” albo „nie”, a potem głosuje, które zdanie jest kłamstwem. Uczestnicy szybko się poznają, a w sali robi się głośniej i weselej.

Dla nas „dwie prawdy i jedno kłamstwo” to przede wszystkim ćwiczenie ze słuchania. Ludzie zaczynają się uważnie słuchać, bo chcą trafić, który z kolegów zmyśla… i przy okazji dowiadują się o sobie więcej niż z rundki „imię, stanowisko, staż pracy”.

Brzmi jak prosta zabawa na rozgrzewkę, prawda? Otóż nie zawsze. Na superwizjach widzimy, że prowadzący wygrywa albo przegrywa to ćwiczenie na trzech rzeczach: przykładach zdań, granicy prywatności i krótkim omówieniu na końcu.

Ćwiczenie w skrócie

Cel
poznanie się, integracja grupy, rozgrzanie do zadawania pytań i słuchania
Rezultat
uczestnicy zauważają, na podstawie czego oceniają innych po pierwszym wrażeniu
Wielkość grupy
mała i średnia; większą grupę podziel na zespoły
Czas
ok. 30–40 minut dla 10 osób (2–3 minuty na uczestnika plus pisanie i omówienie)
Materiały
kartki, długopisy
Moment
początek szkolenia albo powrót po przerwie

Zasady ćwiczenia „dwie prawdy i jedno kłamstwo” krok po kroku

  1. Daj czas na pisanie. Poproś, żeby każdy zapisał na kartce trzy zdania o sobie: dwa prawdziwe, jedno zmyślone. Wystarczą 3–4 minuty. Od razu powiedz, jakich tematów dotyczą zdania (o tym za chwilę).
  2. Zacznij od siebie. Twoje trzy zdania ustawiają poziom dla całej grupy. My zazwyczaj wybieramy coś lekkiego i trochę zaskakującego – jeśli prowadzący zacznie od hobby i podróży, uczestnicy też zostaną przy hobby i podróżach.
  3. Poprowadź rundę prezentacji. Każdy po kolei odczytuje swoje zdania. Może wstać albo wyjść na środek, ale nie musi. W grupie, która dopiero się poznaje, zostaw wybór.
  4. Pilnuj pytań „tak/nie”. Grupa dopytuje, żeby wyłapać kłamstwo, a autor odpowiada tylko „tak” albo „nie”. Ustal limit, np. trzy pytania na osobę, inaczej jedna runda rozciągnie się na pół przerwy kawowej.
  5. Zarządź głosowanie. Uczestnicy wskazują ręką albo na palcach (1, 2, 3), które zdanie ich zdaniem jest zmyślone.
  6. Daj czas na odsłonę. Autor zdradza, które zdanie zmyślił. Jeśli chce, dopowiada krótko historię jednej z prawd. Krótko, bo kolejka czeka.

PS: I zadbaj o granicę prywatności, zanim ktokolwiek weźmie długopis do ręki. Powiedz na głos: „Piszesz tylko to, czym chcesz się podzielić z tą grupą”. Dlaczego właśnie tak? Na początku szkolenia ludzie dopiero sprawdzają, co tu wolno, a jedno zbyt osobiste zdanie sprawia, że reszta grupy zaczyna się asekurować. Tę zasadę dobrze jest spiąć z kontraktem szkoleniowym, jeśli ustalacie go na początku dnia.

Dwie prawdy i jedno kłamstwo: przykłady zdań na szkolenie

Najczęstsze pytanie od prowadzących brzmi: „A co oni mają napisać?”. Uczestnicy też blokują się przy pustej kartce. Pokaż kilka przykładów na slajdzie albo flipcharcie. Wszystkie poniżej są bezpieczne, bo nie dotykają zdrowia, rodziny, pieniędzy ani poglądów. Zapisaliśmy je w formie żeńskiej – uczestnicy dopasują je do siebie.

  1. Umiem żonglować trzema piłkami.
  2. Nigdy nie byłam w górach wyżej niż w schronisku.
  3. W liceum grałam w zespole muzycznym.
  4. Pierwsze zarobione pieniądze dostałam za zbieranie owoców.
  5. Przeczytałam całą sagę o Wiedźminie w jedne wakacje.
  6. Potrafię zrobić sushi od zera.
  7. Nigdy nie piłam kawy.
  8. Raz zgubiłam się w IKEA na ponad godzinę.
  9. Przebiegłam półmaraton.
  10. Mam w domu ponad 30 roślin.
  11. Przez rok uczyłam się japońskiego.
  12. Pracowałam kiedyś jako animatorka na koloniach.
  13. Nie umiem jeździć na rowerze.
  14. W ciągu dwóch lat przeprowadziłam się pięć razy.

Wskazówka dla uczestników: najlepiej działa kłamstwo, które brzmi zwyczajnie, i prawda, która brzmi nieprawdopodobnie. Wtedy grupa musi się nagimnastykować z pytaniami.

Na szkoleniu firmowym możesz zawęzić temat do pracy: „trzy zdania o Twojej drodze zawodowej” albo „trzy zdania o tym, jak pracujesz”. Wtedy uczestnicy od pierwszych minut zbliżają się do tematu dnia. Ulokujcie tu Wasze treści szkolenia: sprzedaż, obsługa klienta, praca projektowa czy regulamin korzystania z firmowego ekspresu do kawy – schemat pozostaje ten sam.

Jak omówić ćwiczenie „dwie prawdy i jedno kłamstwo”?

Widzieliśmy wielu trenerów, którzy po ostatniej odsłonie rzucają: „No dobrze, to wracamy do tematu!” i jadą z agendą. Jeśli grupa nie usiądzie na pięć minut do omówienia, zostanie jej miła zabawa i… niewiele więcej. Dopiero rozmowa o tym, po czym uczestnicy rozpoznawali kłamstwo, daje im materiał, z którego mogą coś wyciągnąć dla siebie.

Tak wygląda uczenie się przez doświadczenie, które opisał David Kolb – amerykański badacz edukacji dorosłych: doświadczenie, refleksja, generalizacja-wnioskowanie i zastosowanie1. Więcej o tym, jak projektować szkolenie według tego schematu, piszemy w tekście o cyklu Kolba.

Zatem…

Pytania do omówienia:

  • Po czym rozpoznawaliście kłamstwo? Co Was zmyliło?
  • Które pytania „tak/nie” okazały się najskuteczniejsze? Dlaczego?
  • Co Was zaskoczyło w innych osobach?
  • Jak to się ma do pierwszego wrażenia w pracy? Jak często oceniamy kogoś po jednym zdaniu?

Ostatnie pytanie możesz podpiąć pod temat szkolenia. Na warsztacie z komunikacji przejdziesz stąd do pytań zamkniętych i otwartych. Na szkoleniu z rekrutacji – do błędów w ocenie kandydata.

Wskazówka dla prowadzącego: w trakcie rund zapamiętuj (albo notuj) zdania, które grupa uznała za kłamstwo, choć były prawdą. To najlepszy materiał do omówienia. Uczestnicy zobaczą, na podstawie czego oceniają innych, a Ty nie musisz przy tym wskazywać nikogo palcem.

Warianty ćwiczenia „dwie prawdy i jedno kłamstwo”

Jeśli chcesz na szybko zobaczyć, który wariant pasuje do Twojej grupy, zerknij do tabeli.

WariantJak to wyglądaKiedy wybraćNa co uważać
OnlineKażdy wpisuje trzy zdania na czacie albo na wspólnej tablicy online, której i tak używacie. Głosowanie przez ankietę albo reakcje.szkolenie zdalne, zespół rozproszonyPytania „tak/nie” zadawajcie na głos – na czacie robi się chaos.
Duża grupaZespoły po 5–6 osób robią ćwiczenie osobno, a na forum wraca jedna, najbardziej zaskakująca historia z każdego stolika.powyżej ok. 12–15 osóbUstal wspólny czas rundy, żeby stoliki skończyły razem.
W parachUczestnicy chodzą po sali, łączą się w pary, wymieniają się zdaniami i zgadują. Po dwóch minutach zmiana pary.mało czasu, osoby, które nie lubią mówić na forumDaj sygnał zmiany pary (dzwonek, muzyka), inaczej rozmowy się przeciągną.
AnonimowoZbierasz kartki, odczytujesz zdania, a grupa zgaduje nie tylko kłamstwo, ale i autora.ludzie już trochę się znająUprzedź, że zdania przeczyta prowadzący – niech nikt nie pisze czegoś, czego nie powiedziałby głośno.

Jeśli szukasz ćwiczenia z podobną energią, ale bez mówienia o sobie przed całą grupą, zajrzyj do naszej bazy ćwiczeń – znajdziesz tam m.in. bingo integracyjne. A jeśli chcesz zejść głębiej, w stronę wartości, sięgnij po ćwiczenie „Bezludna wyspa”.

Kiedy lepiej nie robić „dwóch prawd i jednego kłamstwa”?

Lekkość tego ćwiczenia zależy od Ciebie, czyli od tego, jak jasno postawisz granice. Uważaj w trzech sytuacjach:

  • Na sali jest przełożony. Uczestnicy będą ważyć każde słowo. Zawęź temat do neutralnego (hobby, podróże, umiejętności) albo wybierz inne ćwiczenie.
  • Zmyślanie jest dla kogoś niewygodne. Dla części osób wymyślanie czegoś o sobie przed grupą bywa trudne, z powodów kulturowych albo osobistych wartości. Nazwij to wprost: „to zmyślone zdanie w ćwiczeniu, a nie oszukiwanie się nawzajem”.
  • Masz 20 osób i 15 minut. Pełna runda na forum nie zmieści się w czasie. Zrób wersję w parach albo w małych grupach.

PS: I uważaj na dopytywanie. Nikogo nie dopytujesz o szczegóły prawdy, jeśli sam nie chce opowiadać – to zasada, której pilnujemy zawsze. Dlaczego właśnie tak? Amy Edmondson – badaczka z Harvardu, która od lat przygląda się zespołom – nazywa to bezpieczeństwem psychologicznym: przekonaniem, że w grupie można się odezwać, pomylić i zapytać bez ryzyka ośmieszenia2. Jeśli prowadzący zawstydzi choć jedną osobę, reszta szybko uzna, że lepiej się nie odzywać. A potem dziwimy się, że o 11:00 nikt nie chce dyskutować…

Uprzedzamy – nam też zdarzyło się dopytać o jedną historię, o jedno pytanie za dużo. Więcej o tym, dlaczego pierwsze minuty szkolenia ustawiają resztę dnia, piszemy w tekście o icebreakerach i energizerach.

Trzy zdania na kartce to drobiazg. Jednak to, jak je poprowadzisz, grupa zapamięta na cały dzień – i po tym pozna, czy na sali stoi trener, czy wodzirej.

Takich ćwiczeń mamy ponad 460

„Dwie prawdy i jedno kłamstwo” to jedno z ponad 460 ćwiczeń w bazie ITFF. Każde ma cel, czas, potrzebne materiały i przebieg krok po kroku. Szukasz czegoś na start, po lunchu albo na zamknięcie dnia? Filtrujesz po celu (icebreaker, warm-up, integracja grupy), rezultacie, wielkości grupy i czasie (20, 40 albo 90 minut).

Jeśli to ćwiczenie Ci pasuje, w bazie znajdziesz też m.in. „Tak, to prawda”, „Gra prawdy” i „Kłamca jest tylko jeden”.

Dostęp jest bezpłatny, wystarczy zapis. Wejdź do bazy ćwiczeń ITFF i miej w rękawie plan B na każdą grupę.

Baza ćwiczeń ITFF

Jeśli szukasz kolejnych pomysłów z opisanym celem, rezultatem i przebiegiem, zapraszamy Cię do bazy ćwiczeń ITFF – jest ich tam ponad 460.

Zapraszamy →

FAQ

Ile trwa „dwie prawdy i jedno kłamstwo”?

Licz 2–3 minuty na osobę plus kilka minut na pisanie i omówienie. Dla 10 osób to około 30–40 minut. W większej grupie przejdź na wersję w zespołach albo w parach.

Jakie są zasady ćwiczenia „dwie prawdy, jedno kłamstwo”?

Każdy pisze trzy zdania o sobie, w tym jedno zmyślone. Grupa zadaje pytania „tak/nie”, a potem głosuje, które zdanie jest kłamstwem. Na koniec autor zdradza odpowiedź.

Czy to ćwiczenie nadaje się dla dorosłych?

Tak, jeśli powiesz, po co je robicie, i ustawisz bezpieczny temat zdań. Dorośli chętnie biorą udział w ćwiczeniu, gdy rozumieją cel (to jedno z założeń andragogiki) i nie muszą odsłaniać więcej, niż chcą.

Czy ćwiczenie „2 prawdy i kłamstwo” można przeprowadzić online?

Tak. Zdania trafiają na czat albo wspólną tablicę, a głosowanie robisz ankietą. Pytania „tak/nie” zadawajcie na głos.

Przypisy:

  1. I. Kazimierska, I. Lachowicz, Ł. Piotrowska, Uczenie się dorosłych – cykl Kolba, Ośrodek Rozwoju Edukacji, Warszawa 2014, s. 3–7, https://doskonaleniewsieci.pl/Upload/Artykuly/2_1/uczenie_sie_doroslych.pdf. ↩︎
  2. A. C. Edmondson, Organizacja nieustraszona. Jak budować bezpieczeństwo psychologiczne w miejscu pracy, by sprzyjać nauce, innowacjom i rozwojowi, MT Biznes, Warszawa 2019. ↩︎

Uczysz dorosłych? Zacznij używać sprawdzonych modeli - nie testuj na sobie! Wszystko czego potrzebujesz, aby budować swoją markę eksperta/i opartą o merytoryczną wartość, jest tutaj, w jednym miejscu

Również może Cię zainteresować: